લગ્ન દરમિયાન જન્મેલા બાળકના પિતૃત્વ અંગે સુપ્રીમ કોર્ટની મહત્વપૂર્ણ સ્પષ્ટતા
નવી દિલ્હી: દેશની સર્વોચ્ચ અદાલત Supreme Court of Indiaએ લગ્ન દરમિયાન જન્મેલા બાળકના પિતૃત્વ અંગે મહત્વપૂર્ણ સ્પષ્ટતા આપતાં જણાવ્યું છે કે કાયદાની નજરે લગ્નિત દંપતીના સહજીવન દરમિયાન જન્મેલા બાળકને પતિનું જ સંતાન માનવાની મજબૂત કાનૂની ધારણા લાગુ પડે છે. માત્ર શંકા, અફવા અથવા અન્ય કોઈ વ્યક્તિ સાથે સંબંધ હોવાના આક્ષેપના આધારે આ ધારણાને નકારી શકાય નહીં.
સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાના ચુકાદામાં જણાવ્યું કે ભારતીય પુરાવા કાયદા મુજબ લગ્ન દરમિયાન જન્મેલા બાળકને કાયદેસર સંતાન માનવામાં આવે છે. આ જોગવાઈનો મુખ્ય હેતુ બાળકના અધિકારો, સામાજિક સુરક્ષા અને ભવિષ્યના હિતોનું રક્ષણ કરવાનો છે. તેથી પિતૃત્વ અંગે વિવાદ ઊભો થાય ત્યારે માત્ર મૌખિક દાવા કે શંકા પૂરતી ગણાતી નથી.
કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે જો કોઈ વ્યક્તિ બાળકના પિતૃત્વ અંગે વિપરીત દાવો કરે છે તો તેને મજબૂત, વિશ્વસનીય અને કાનૂની રીતે સ્વીકાર્ય પુરાવા રજૂ કરવા પડશે. યોગ્ય પુરાવા વિના માત્ર આરોપોના આધારે બાળકની કાનૂની ઓળખને પડકારી શકાય નહીં.
તાજેતરમાં સોશિયલ મીડિયા પર “પત્નીના પેટમાં ગમે તેનું બાળક હોય, પણ જેની સાથે લગ્ન કર્યા હોય તે જ પિતા ગણાશે” જેવા દાવા વાયરલ થયા હતા. જોકે કોર્ટના ચુકાદાનો વાસ્તવિક અર્થ એવો નથી. અદાલતે એવો કોઈ સર્વગ્રાહી નિયમ જાહેર કર્યો નથી, પરંતુ કાયદા હેઠળ લાગુ પડતી પિતૃત્વની ધારણાને પુનઃસ્પષ્ટ કરી છે, જે યોગ્ય પુરાવા રજૂ થાય ત્યાં સુધી યથાવત રહે છે.
કાનૂની નિષ્ણાતોના મતે આ ચુકાદો બાળકના હિતોને કેન્દ્રસ્થાને રાખે છે અને સમાજમાં બાળકોને અનિશ્ચિતતા તથા ભેદભાવથી બચાવવા માટે મહત્વપૂર્ણ માર્ગદર્શન પૂરું પાડે છે. સાથે જ, અદાલતે સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે પિતૃત્વ જેવા સંવેદનશીલ મુદ્દાઓમાં માત્ર શંકા કે અફવાઓના આધારે નિર્ણય લઈ શકાય નહીં.
મુખ્ય મુદ્દા
- લગ્ન દરમિયાન જન્મેલા બાળકને કાયદેસર સંતાન માનવાની ધારણા.
- પિતૃત્વ અંગે માત્ર શંકા અથવા આક્ષેપ પૂરતા નથી.
- વિપરીત દાવો કરવા માટે મજબૂત અને વિશ્વસનીય પુરાવા જરૂરી.
- બાળકના અધિકારો અને સામાજિક સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા.
- સોશિયલ મીડિયા પર વાયરલ દાવાઓથી અલગ કોર્ટની કાનૂની વ્યાખ્યા.
